Tỷ giá USD/VND là gì?

FinFoolish · Gemini gemini-flash-latest đọc · DeepSeek deepseek-flash viết · Claude claude-opus-5 kiểm · cập nhật 08:01 21/09/2026

Ý chính

Tỷ giá USD/VND = số lượng VND cho 1 USD; ví dụ 25.000 nghĩa là 1 USD đổi được 25.000 VND.
NHNN công bố tỷ giá trung tâm hằng ngày từ 31/12/2015 (Quyết định 2730/QĐ-NHNN); biên độ quanh mức đó là ±5% từ 17/10/2022 (Quyết định 1740/QĐ-NHNN), trước đó là ±3%.
Mất giá 1% – 3%/năm là vùng bình thường; vượt 3% – 5%/năm, hoặc tỷ giá bán chạm trần kịch khung +5% nhiều phiên, hoặc chợ đen chênh trên 500 – 1.000 VND/USD là vùng đáng ngại.

Nói cho dễ hiểu

Tỷ giá USD/VND là giá của 1 đô la Mỹ tính bằng tiền Việt. Công thức: Tỷ giá USD/VND = Số lượng VND chia cho 1 USD. Ví dụ USD/VND = 25.000 nghĩa là 1 USD đổi được 25.000 VND.

Theo Pháp lệnh Ngoại hối số 28/2005/PL-UBTVQH11 (sửa đổi, bổ sung bởi Pháp lệnh số 06/2013/UBTVQH13, Điều 4, Khoản 6), tỷ giá hối đoái của đồng Việt Nam là giá của một đơn vị tiền tệ nước ngoài tính bằng đơn vị tiền tệ Việt Nam. Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 10 (VAS 10), ban hành theo Quyết định số 165/2002/QĐ-BTC, gọi ngắn gọn là tỷ giá trao đổi giữa hai đồng tiền.

Cách Ngân hàng Nhà nước (NHNN) điều hành: từ 31/12/2015 (Quyết định số 2730/QĐ-NHNN), NHNN công bố tỷ giá trung tâm hằng ngày, các ngân hàng thương mại (NHTM) được giao dịch trong biên độ cho phép quanh mức đó. Biên độ hiện hành là ±5% (Quyết định số 1740/QĐ-NHNN, từ 17/10/2022); trước đó là ±3%.

Đọc ở đâu trên báo cáo tài chính

Kế toán ngoại tệ theo Thông tư 200/2014/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 53/2016/TT-BTC, Điều 69): ghi nhận theo tỷ giá giao dịch thực tế lúc phát sinh, cuối kỳ đánh giá lại (quy đổi lại số dư ngoại tệ ra VND) theo tỷ giá mua/bán của NHTM nơi doanh nghiệp mở tài khoản.

Báo cáo Kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu B02-DN): mã số 21 – "Doanh thu hoạt động tài chính" chứa khoản lãi chênh lệch tỷ giá hối đoái (TK 515); mã số 22 – "Chi phí tài chính" chứa khoản lỗ chênh lệch tỷ giá hối đoái (TK 635). Cả hai đều gồm phần đã thực hiện trong kỳ và phần đánh giá lại số dư cuối kỳ.
Bảng Cân đối kế toán (Mẫu B01-DN): mã số 111 – Tiền (chi tiết tiền gửi ngoại tệ USD); mã số 131 – Phải thu của khách hàng (hợp đồng xuất khẩu bằng USD); mã số 311/331 – Phải trả người bán ngắn hạn (nhập khẩu nguyên vật liệu/hàng hóa bằng USD); mã số 320/338 – Vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn và dài hạn bằng ngoại tệ.
Báo cáo Lưu chuyển tiền tệ, phương pháp gián tiếp (Mẫu B03-DN): mã số 04 – "(Lãi)/lỗ chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ"; mã số 61 – "Ảnh hưởng của thay đổi tỷ giá hối đoái quy đổi ngoại tệ".
Thuyết minh Báo cáo tài chính (Mẫu B09-DN): mở mục "Doanh thu hoạt động tài chính" và "Chi phí tài chính" để tách riêng lãi/lỗ tỷ giá đã thực hiện (tiền đã thật sự trả/nhận) và chưa thực hiện (chỉ là con số quy đổi lại cuối kỳ).

Bao nhiêu thì đáng ngại

1% – 3%/năm: vùng bình thường. Mức mất giá của VND so với USD nằm trong tầm kiểm soát và định hướng điều hành vĩ mô của NHNN; trượt giá nhẹ hỗ trợ sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu mà không gây áp lực lớn lên lạm phát hay gánh nặng nợ vay ngoại tệ.
Vượt quá 3% – 5%/năm, hoặc tăng sốc trong thời gian ngắn: vùng đáng ngại. Hai dấu hiệu cụ thể: (1) tỷ giá bán tại các NHTM chạm hoặc tiệm cận giá trần kịch khung (+5%) liên tục trong nhiều phiên; (2) chênh lệch giữa tỷ giá thị trường tự do ("chợ đen" – nơi mua bán USD ngoài ngân hàng) và tỷ giá niêm yết tại các NHTM nới rộng trên 500 – 1.000 VND/USD.
Khi căng thẳng, NHNN thường can thiệp bằng cách thắt chặt thanh khoản VND (phát hành tín phiếu để hút bớt tiền đồng về, tăng lãi suất thị trường mở OMO – kênh NHNN bơm/hút tiền cho các ngân hàng) hoặc bán ngoại tệ từ Quỹ Dự trữ Ngoại hối.

Ví dụ có thật ở thị trường Việt Nam

HPG – Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát (niêm yết tại HOSE), kỳ Quý 3/2022 và cả năm 2022, Báo cáo tài chính hợp nhất:

Quý 3/2022: chi phí tài chính 2.309 tỷ đồng, tăng 138,5% so với cùng kỳ năm 2021; trong đó khoản lỗ chênh lệch tỷ giá (đã thực hiện và chưa thực hiện) là 1.413 tỷ đồng, gấp 5,6 lần quý 3/2021.
Cùng kỳ đó, HPG ghi nhận mức lỗ sau thuế âm 1.786 tỷ đồng.
Cả năm 2022: chi phí tài chính 7.027 tỷ đồng (năm 2021 là 3.732 tỷ đồng); theo thuyết minh BCTC kiểm toán 2022, tổng lỗ chênh lệch tỷ giá cả năm là 3.757 tỷ đồng, gồm lỗ từ thanh toán nguyên vật liệu nhập khẩu và lỗ do đánh giá lại số dư nợ gốc ngoại tệ cuối năm.

Đối chiếu một chỗ hay bị bỏ qua: doanh nghiệp xuất khẩu không tự động hưởng lợi khi USD tăng, vì nhiều ngành phải nhập khẩu đầu vào bằng USD — bông, xơ, phụ liệu may mặc, thức ăn thủy sản có thể chiếm 60% – 80% chi phí đầu vào.

Tự kiểm lại

hoaphat.com.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFOyfsMDKkGHmGk10LHNuY5Og7vB23NG4YKa8vWLuWyr3eTzNfAU8w7bPDJQ_Alz3KTBP_3mMWJARMOphLC9h-VDDuSek2Oh_yC0v5MDoA89-dneNX0VFqW4JJRPWjrr3Y35aANzaYdiOFC00Tu1gTqwFaPGFUYzkQ3FQZsMAO9l1bJiykGzIPre01tx70XlHBJfiOexU5XMIH0jObn3DOT
studocu.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHBDp4w4qI8fil3KVa1PwgeHepZNIMkCSgmrKhQRtglIHaYjp2bcLnfAXNnjWNy7Gpg3qpoA34YtjdbTJgX9ypXIcSpflE69tkHo0c-Oc-5uEXXZk6_R19u7L8YHkBOzQ8tA-zjS6LqaaVE1qEilo8n2HOoeDHzsa5qJbcGaAfJFQ_29HdLE2_TWIcaABGenhiigdamK6Fa7C37uJrsFQYdyn7wAcZmg6LGe0p51qg2Bj-JahP2PZaTC2yE34bpJquWkO3ItNoF4mel4m9K39mr2xt6xYzkGHQ=
hoaphat.com.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHFqcbZNww8NhnjN9PDHIzgS_Cp86p5c4PWZ_kxa1Cm6jG5KAEnloRgYMpxcxiq7qbK4-T6wFp4L0OKZcfsdlbgjAROfQfuGQdgKlMMqSGheMo-ztDIc2QFtv5kYVWYyCxyyUF-Qtpo9rmTZYKU2tHCRpmMTDksF0C-HQGuE80d6uaj31960LjE91lmIUEt__J64ei_e5hbC3EOZ3YxjItX
hoaphat.com.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEUINPnZMWcGrsuaP8LzjiV-JWs7JuSHEtD_gFvDeduE_lPw0evr5H0hNEQeOqkhdRbR7P3ae4-XSeT09qtll7nRiyQrn-10mbH79-PZs6TH5a1OPzHZhMW1mlZYr-QqoHnd4WVgZNr2-PYXeh8qnhhcHYeAHfvWnKo1hIPCjRISvGwkmmw
thitruongtaichinhtiente.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHrJBwGBZwpF2CF0hKjBfEML-Yt18c9rLseKgtwBSlSSTlB25BuoVk4HhsIACGuBOI626GiSUVX8CaEoSLvHvlKcBKakkuxoCcXDONfHNF4gvTQRLWBlxGeeVsEnUsqiCU_YvPNOjqwb7Hf03LaNSgsMpgYTHpdV-hBZdsorU137LRkllpkYB6xTOqIXzp3GpLK3zrIr6Y4fw==
baomoi.com — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFpujpy80GGVm86sK6pAhOgUPGVRe47sfwHR78nilGf-aFprR_b3CgyiInIDWKQ0M6yKiYILWNWwGnqgUi-hwfNa_SrRmrGS63Kiybdn0SZrKXzTgbN82RG_ZgZsglq9wpIFYWQ-7GLSdSQdB0Vv6VphNElrOOX_Q2NFdKhYWnP0Q==
acbs.com.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHguboH0nnGOEVNMyEM58IPEseE1EIkxHLReFf0WksdHLYxzxMR5bR21vhaLJDEw2vycdpAgyqaeYf0HVYFBW5KanCFzdoFu8iJ_nomiakk6aKklnOraKLyv57lc4-unOOSW3Oe88WH9Nt-2CdC1O1zDJGBfb3Zwne-SdLxac53-_k67Q4R

Đọc tiếp

Tài khoản chứng khoán

"Tài khoản chứng khoán" có hai nghĩa hoàn toàn khác nhau: tài khoản bạn mở ở công ty chứng khoán để đặt lệnh mua bán cổ phiếu, và khoản mục "Chứng khoán kinh doanh" (Tài khoản 121) trên báo cáo tài chính của chính doanh nghiệp. Đọc sai nghĩa là hiểu sai toàn bộ câu chuyện.

Tạm ứng cho bên liên quan

Là khoản tiền công ty chuyển cho người có liên quan (chủ tịch HĐQT, cổ đông lớn, công ty con, công ty liên kết) và ghi là "tạm ứng" — nhưng trên bảng cân đối, nó thường không nằm ở khoản tạm ứng nhân viên mà nằm trong "Phải thu khác" hoặc "Trả trước cho người bán".

Tăng trưởng GDP

Tăng trưởng GDP là mức tăng phần trăm của toàn bộ hàng hóa – dịch vụ cuối cùng được sản xuất trên lãnh thổ Việt Nam trong một quý hoặc một năm, tính theo giá so sánh (tức đã loại bỏ yếu tố lạm phát). Năm 2023 con số này là 5,05% (Tổng cục Thống kê).

Thặng dư vốn cổ phần

Thặng dư vốn cổ phần là phần chênh lệch giữa giá phát hành thực tế cổ phiếu và mệnh giá 10.000 đồng/cổ phiếu, sau khi trừ chi phí phát hành trực tiếp. Khoản này nằm trong Vốn chủ sở hữu, không phải lợi nhuận kinh doanh.

Thanh khoản cổ phiếu

Thanh khoản cổ phiếu là khả năng mua hoặc bán một khối lượng lớn cổ phiếu nhanh, phí thấp, mà giá không nhảy loạn. Nó là chỉ số của thị trường (lấy từ dữ liệu khớp lệnh), không phải dòng nào trên báo cáo tài chính — nên đừng lẫn với "thanh khoản" của doanh nghiệp.

Thanh toán T+2

Thanh toán T+2 là quy chế của thị trường chứng khoán: tiền và cổ phiếu chỉ chuyển xong vào ngày làm việc thứ 2 sau khi khớp lệnh (ngày T+0), không tính thứ Bảy, Chủ nhật, ngày lễ. Bù trừ xong trước 11h30 và tài sản vào tài khoản chậm nhất 13h00 ngày T+2 (Quyết định 109/QĐ-VSD, áp dụng từ 29/08/2022) — từ mốc đó bạn mới bán được.

FinFoolish đọc báo cáo tài chính đã công bố và đếm số. Đây là nhận định về SỐ LIỆU, không phải khuyến nghị mua bán cho bất kỳ ai. Tiền của bạn thì quyết định phải là của bạn — và hãy tự bấm vào từng con số để kiểm lại.