Giao dịch nội bộ của lãnh đạo là gì?

FinFoolish · Gemini gemini-flash-latest đọc · DeepSeek deepseek-flash viết · Claude claude-opus-5 kiểm · cập nhật 08:01 21/09/2026

Ý chính

Giao dịch cổ phiếu của lãnh đạo không nằm trên Bảng cân đối kế toán, phải tra ở Báo cáo tình hình quản trị công ty và trang công bố thông tin của HOSE/HNX.
Theo Điều 33 Thông tư 96/2020/TT-BTC, giao dịch từ 50 triệu đồng/ngày hoặc 200 triệu đồng/tháng phải công bố trước tối thiểu 03 ngày làm việc.
Tín hiệu đáng ngại nhất không phải số đăng ký mua, mà là tỷ lệ mua thực tế: đăng ký lớn nhưng khớp dưới 10% hoặc 0 cổ phiếu.

Nói cho dễ hiểu

"Giao dịch nội bộ của lãnh đạo" nói gọn là chuyện sếp lớn của công ty tiêu tiền hoặc nhận tiền từ chính công ty đó. Nó có hai nghĩa, đừng lẫn:

Nghĩa hẹp (trên sàn): Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT), Ban Tổng giám đốc, Ban kiểm soát, Kế toán trưởng và người có liên quan (vợ/chồng, con, công ty riêng của họ) mua – bán – chuyển nhượng – cho tặng cổ phiếu của chính doanh nghiệp mình. Tiền chạy giữa các nhà đầu tư với nhau, không vào két công ty: vốn điều lệ và dòng tiền của công ty không đổi.
Nghĩa rộng (trong sổ sách): Công ty cho lãnh đạo vay, tạm ứng, hoặc mua – bán tài sản với công ty riêng của lãnh đạo. Loại này có ăn vào tiền và tài sản của công ty, nên phải soi kỹ.

Căn cứ pháp lý: Khoản 45 Điều 4 Luật Chứng khoán 2019 (định nghĩa *người nội bộ*); Điều 33 Thông tư 96/2020/TT-BTC; Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 26 – VAS 26 *Thông tin về các bên liên quan*; Điều 167 Luật Doanh nghiệp 2020.

Đọc ở đâu trên báo cáo tài chính

Giao dịch mua/bán cổ phiếu cá nhân của lãnh đạo KHÔNG xuất hiện trên Bảng cân đối kế toán hay Báo cáo kết quả kinh doanh. Đừng mở BCTC tìm, không thấy đâu.
Muốn tra, mở Báo cáo tình hình quản trị công ty (định kỳ 6 tháng và cả năm), mục *"Giao dịch cổ phiếu của người nội bộ và người có liên quan"*; hoặc vào trang công bố thông tin của Sở Giao dịch Chứng khoán (HOSE/HNX), tìm *Báo cáo dự kiến giao dịch* và *Báo cáo kết quả giao dịch*.
Với giao dịch kinh tế (cho vay, tạm ứng, bán tài sản), mở Bản thuyết minh BCTC, mục *"Giao dịch và số dư với các bên liên quan"* (VAS 26, hướng dẫn tại Thông tư 200/2014/TT-BTC). Các mã số hay chứa khoản này:
Mã số 136 / 216 – *Phải thu ngắn hạn / dài hạn khác*: tiền công ty cho lãnh đạo mượn, tạm ứng.
Mã số 319 / 338 – *Phải trả ngắn hạn / dài hạn khác*: tiền lãnh đạo cho công ty vay.
Mã số 314 – *Phải trả người lao động*, và thuyết minh mục *Chi phí quản lý doanh nghiệp*: thù lao, lương thưởng của từng thành viên HĐQT, Ban Điều hành.

Bao nhiêu thì đáng ngại

Ngưỡng phải công bố: giao dịch dự kiến từ 50 triệu đồng/ngày hoặc 200 triệu đồng/tháng trở lên (tính theo mệnh giá – tức giá ghi trên tờ cổ phiếu, tương đương khoảng 5.000 – 20.000 cổ phiếu) thì phải công bố trước tối thiểu 03 ngày làm việc (Điều 33 Thông tư 96/2020/TT-BTC).
Tỷ lệ khớp lệnh thực tế (đăng ký bao nhiêu, mua/bán được bao nhiêu): đạt 70% – 100% là bình thường; dưới 10% hoặc 0% so với khối lượng đăng ký, kèm lý do "giá thị trường không đạt kỳ vọng", là đáng ngại.
Thoái vốn tập thể: nhiều lãnh đạo và người thân cùng bán ra hơn 5% tổng lượng cổ phiếu đang lưu hành trong khoảng 1 – 3 tháng, nhất là khi giá đang ở vùng cao hoặc sát kỳ BCTC ra kết quả xấu.
Số dư bên liên quan: khoản phải thu/tạm ứng/cho vay với lãnh đạo hoặc công ty của lãnh đạo vượt 5% – 10% vốn chủ sở hữu (phần tài sản ròng thuộc về cổ đông) mà không có tài sản bảo đảm rõ ràng.
Thẩm quyền phê duyệt: hợp đồng, giao dịch giữa công ty với lãnh đạo có giá trị dưới 35% tổng tài sản (theo BCTC gần nhất) do HĐQT quyết; từ 35% tổng tài sản trở lên phải trình Đại hội đồng Cổ đông (Điều 167 Luật Doanh nghiệp 2020).

Ví dụ có thật ở thị trường Việt Nam

FLC (Công ty Cổ phần Tập đoàn FLC, khi đó niêm yết tại HOSE) – phiên 10/01/2022.

Ông Trịnh Văn Quyết, Chủ tịch HĐQT, bán khớp lệnh 74,8 triệu cổ phiếu FLC trong phiên ngày 10/01/2022. Khối lượng này chiếm 55,4% tổng khối lượng giao dịch cổ phiếu FLC của toàn thị trường trong ngày hôm đó – phiên đạt gần 135 triệu đơn vị khớp lệnh.
Giá cổ phiếu FLC đi từ mức giá trần 24.100 đồng/cổ phiếu (mức giá cao nhất được phép giao dịch trong phiên) xuống giá sàn 21.150 đồng/cổ phiếu (mức giá thấp nhất được phép giao dịch trong phiên).
Về công bố thông tin: giao dịch bán trên không được báo cáo, không công bố trước theo khoản 1 Điều 33 Thông tư 96/2020/TT-BTC. Ngày 11/01/2022, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chỉ đạo HOSE hủy bỏ toàn bộ giao dịch bán 74,8 triệu cổ phiếu FLC (hoàn tiền cho người mua đối ứng), phong tỏa tài khoản chứng khoán và xử phạt hành chính mức tối đa.

Con số đáng nhớ ở đây không phải 74,8 triệu cổ phiếu, mà là 55,4% – nghĩa là chỉ một lệnh của một người đã chiếm hơn nửa thanh khoản cả phiên của cả một mã.

Tự kiểm lại

vcbs.com.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHhPgfrSYo0EOaNdpRmN9lZj9cM5b3z49txHp1r7SW6--BLSHd3VKSEeznbDQvuN14hWfEcJusDjaMNvu6rUpuWFNCCxHCnjm77FXwvbzEvNYfG-H3XNaH1EJj4YE3I3BWzSZkMUwi54HRp6aJThze7tdEO6CUgT5gvkVBcprNI4jd9SZuWWy4muSPXioVx63b7wTdsE5s=
psi.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEQZI7CFMouuHX9bHsgAFv6eBC90AEAt42OdEnoQf3LITQu9CSqhqetVSkdbXws7xA0nV4QdsdQOQIPWAXigg30Dc6txhy5rV5sLfLDi-LPWnZmA0Fr0S7I8te-S-Bq1ChNznAl2w4b6ByeLP2D7-5rgOlZyCDqWxMdz7o8T1ZMv2K-3arVxj88irmtfYWIOkejAg==
sbsc.com.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQH6TO3Sz-tfqIMyriNXURtSdJminyN5YBEJJvXne140ry4N8LqnD0Y88pV97ZYrhYN8MbuOQcPCqf_TzZBWnCudmVTJr2ctK5eH4MRuVOJsBDY0IvymDFvpxf8DBRNl4yH866pAkVMT_yab7co9Cc1cLkHQwrQcjgTONuzoh0quBYsJCyWeqU9RPS1_i6l8bm69qyQ=
cafef.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGVSm1Ztbhg_VrcS6FhQZj2KIe_Wr3KVaY6wF_3qSCfOJpqEZylNBZr0_9XGBgb0L4wMFTfGC5CpPqgWkcH96ztSKkTDBrZ3LaJBuzPyh1f6cZmjOrc-p5FaOWW94fpkndrkMHmoQzVm9Mmt7iJmmx_dnE125_pljrAuBh_PlB_hXu1u-IfdP8J7LOfyHEhRxuCHSbd4hlLkWrFHBZkKqjA7sUd6p4ZuEaS5IfMoWQjqVIMZVfe8F2uwNQh2yGInVPWmC8nqy005MDCzXYJ
baodautu.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFLn56iMl4vu9e2JZtzfMX7l1h-XvipVGdfSKF7LjpLyCobuJorlbs-Ix3C9M5Dio9vnl9tlU83wfhZXtye8aSI3PrvcU56H65Adhi7EWRYBAre8uH7OJVUv85qmP4pMuo_QO9wtc2stdKg6sT8GahKT8qFPCagsPBb3cLt7HqvxW4Ozc8-VcpOiB2_wCxe49Y5k-ubAZydG7BA_ZA=
tuoitre.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEUiqmYLtQmc4OvjZq_r4VbTC5KlHX9ZNUlbCPoJu9Pu9VmRYs_NpVBil3M3GR7qHg6Yi6Jv5TacSS7cYY-RaZfuyKwW7dUcCNtsX1h0BmY4X1vq0MMe2ufaY_wchBBKkGgffUPQt2SGAy6WG4Z2ZfP9Tz9ywIfngY9lkQaMrPGRwB3k97xCfwJED03uIgxUynuW-8ZUL9xt2wRNnI2_LEE778Zv70XNfKL13HCJ70LN7NcSDY=
tinnhanhchungkhoan.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEmpn7jcFws7H-oz42y7m5YWZthURY4x9mtPCOextQvr77kaAGMWOH7EpIcbvYqH6zBWAiUWgiWSXx0RkLQQ1O_y2TCow-H9l3FeRThVK_eV7N_p80HS_9-hE_pleYGDEraIv4DqfR13VX56nEh66LAENyWYaFaZUblvC2x1XfaPzbi1YSAZIpfDuxVtgqcQc1uCc3CEi8m3HPLHFknKn4yqLGx3Ekx-8RFFLmtDQc4IlYLkJDFO8D2GG7PcoZ36jJv66g3iw==
baophapluat.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFrfJigSRUCo0biMQIFdDehWDgbWwVO5qggTx0EvXoCV0X0twSWIK_RIZDB6QOqKpDhq2CxCl0XzOPlP8yqUbkc_a_qf2QTcdym5PRU9dUWDBrwVfLHxattu53oDHSg66XeZzATnowK6HJ7NxJK57LqOixqeUz82YFqPxMiyvVk6f-AZpxeE68ewRe-YZhe_2I99RebFRLcBRqRiMho5Ptwt--1lGqygHtnlSAsrbUoVgXJO-1xntKHoa7AmmYVCbO8SD4jb3GuzOYpNbU=

Đọc tiếp

Bên liên quan

Bên liên quan là những người và công ty có khả năng kiểm soát hoặc ảnh hưởng đáng kể tới doanh nghiệp — như công ty mẹ, thành viên HĐQT, người thân của họ. Giao dịch với nhóm này không tự động là xấu, nhưng bắt buộc phải được kê khai ở mục "Nghiệp vụ và số dư với các bên liên quan" trong Thuyết minh báo cáo tài chính.

Cổ phiếu quỹ

Hiểu đơn giản: công ty cổ phần phát hành cổ phiếu, rồi sau đó dùng tiền của chính mình mua lại số cổ phiếu đó. Từ 01/01/2021, công ty đại chúng mua xong bắt buộc phải hủy bỏ và giảm vốn điều lệ tương ứng (khoản 5 Điều 36 Luật Chứng khoán 2019).

Giá điều chỉnh sau chia cổ tức

Là mức giá tham chiếu bị Sở giao dịch trừ thẳng phần cổ tức vào ngày giao dịch không hưởng quyền (GDKHQ). Giá trên bảng điện tử giảm kỹ thuật, nhưng tổng giá trị tài khoản của nhà đầu tư không đổi.

Giá mục tiêu

Giá mục tiêu là mức giá mà chuyên viên phân tích kỳ vọng một cổ phiếu đạt được trong 6–12 tháng, tính ra từ mô hình định giá. Nó không nằm trong báo cáo tài chính và không phải một lời cam kết.

Giá trần, giá sàn, biên độ

Giá trần là mức giá cao nhất, giá sàn là mức giá thấp nhất mà cổ phiếu được đặt lệnh và khớp trong một ngày; biên độ là khung % giới hạn dao động quanh giá tham chiếu. HOSE ±7%, HNX ±10%, UPCoM ±15%.

Giá trị hợp lý

Giá trị hợp lý là mức giá có thể nhận được khi bán một tài sản tại ngày đo lường, theo IFRS 13 và Luật Kế toán 88/2015/QH13. Nhưng ở Việt Nam nó chỉ xuất hiện ở vài dòng cụ thể trên báo cáo tài chính — và không phải dòng nào cũng là tiền đã vào két.

FinFoolish đọc báo cáo tài chính đã công bố và đếm số. Đây là nhận định về SỐ LIỆU, không phải khuyến nghị mua bán cho bất kỳ ai. Tiền của bạn thì quyết định phải là của bạn — và hãy tự bấm vào từng con số để kiểm lại.