Phân kỳ RSI là gì?
FinFoolish · Gemini gemini-flash-latest đọc · DeepSeek deepseek-flash viết · Claude gemini-3.1-pro-preview kiểm · cập nhật 09:12 21/09/2026
Ý chính
- RSI chạy từ 0 đến 100 điểm, chuẩn là 14 phiên đóng cửa; trên 70 là vùng quá mua, dưới 30 là vùng quá bán.
- Phân kỳ âm: giá tạo đỉnh sau cao hơn đỉnh trước nhưng RSI tạo đỉnh sau thấp hơn — HPG ngày 15/10/2021 RSI(14) ~76 điểm so với ngày 28/10/2021 RSI(14) ~65 điểm.
- Phân kỳ RSI không nằm trên báo cáo tài chính, chỉ có trên biểu đồ giá; và khi thị trường giải chấp, nó có thể sai liên tiếp 3–4 đoạn.
Nói cho dễ hiểu
- RSI (Relative Strength Index – Chỉ số Sức mạnh Tương đối) là thước đo động lượng: nó lấy trung bình mức tăng của các phiên đóng cửa xanh chia cho trung bình mức giảm của các phiên đóng cửa đỏ trong N phiên gần nhất, chuẩn là N = 14 phiên, rồi quy về thang 0 đến 100 điểm.
- Công thức: RSI = 100 − 100/(1 + RS), trong đó RS = trung bình mức tăng / trung bình mức giảm của N phiên.
- Phân kỳ RSI là khi giá và RSI đi ngược hướng nhau, tức động lượng không còn xác nhận đà của giá:
- Phân kỳ âm (phân kỳ giảm): giá tạo đỉnh sau cao hơn đỉnh trước, nhưng RSI tạo đỉnh sau thấp hơn đỉnh trước.
- Phân kỳ dương (phân kỳ tăng): giá tạo đáy sau thấp hơn đáy trước, nhưng RSI tạo đáy sau cao hơn đáy trước.
- Thuật ngữ này thuộc phân tích kỹ thuật, do J. Welles Wilder Jr. công bố năm 1978 trong cuốn *New Concepts in Technical Trading Systems*. Nó không phải một chỉ số kế toán.
Đọc ở đâu trên báo cáo tài chính
- Không có trên báo cáo tài chính. Nó không nằm trên bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh hay báo cáo lưu chuyển tiền tệ, và không có mã số khoản mục nào.
- VAS (Chuẩn mực Kế toán Việt Nam), Thông tư 200/2014/TT-BTC và Thông tư 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính, hay IFRS (Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế) đều không quy định thuật ngữ này — các văn bản đó chỉ điều chỉnh việc lập và trình bày báo cáo tài chính.
- Chỗ tra thật: các nền tảng biểu đồ kỹ thuật (TradingView, FireAnt, Amibroker, Simplize) hoặc bảng giá của công ty chứng khoán (SSI iBoard, VPS SmartOne...), xem trên đồ thị nến, chọn chỉ báo RSI với chu kỳ 14.
Bao nhiêu thì đáng ngại
- Thang đo cố định 0–100 điểm. Vùng vận động bình thường: 30–70. Quá mua khi RSI > 70. Quá bán khi RSI < 30.
- Phân kỳ âm đáng ngại nhất khi đỉnh thứ nhất hình thành ở vùng quá mua (RSI > 70, thậm chí > 80) và đỉnh thứ hai tụt xuống dưới 70 kèm khối lượng giao dịch sụt giảm — dấu hiệu đà tăng đang yếu đi ở vùng giá cao.
- Phân kỳ dương có độ tin cậy cao hơn khi đáy thứ nhất nằm sâu trong vùng quá bán (RSI < 30, nhiều mã trên thị trường Việt Nam giảm sốc về dưới 20), đáy thứ hai cao hơn và vượt lên lại mốc 30.
- Ngưỡng rủi ro đặc biệt: khi thị trường có giải chấp (force sell / margin call – bán tài sản để trả nợ vay ký quỹ), phân kỳ dương có thể xuất hiện 3 đến 4 đoạn liên tiếp mà giá vẫn tiếp tục giảm.
- Ở pha kéo nước rút, phân kỳ âm có thể xuất hiện liên tục trong khi giá vẫn tăng trần 5–7 phiên.
- Khung thời gian siêu ngắn (1 phút, 5 phút, 15 phút) có độ nhiễu rất cao, tín hiệu phân kỳ gần như mất độ tin cậy.
Ví dụ có thật ở thị trường Việt Nam
HPG (CTCP Tập đoàn Hòa Phát, niêm yết trên HOSE) — biểu đồ ngày, giai đoạn tạo đỉnh tháng 10–11/2021:
- Ngày 15/10/2021: giá đóng cửa HPG khoảng 57.100 đồng/cp (giá trước điều chỉnh cổ tức), RSI(14) ~76 điểm — nằm trong vùng quá mua (> 70).
- Ngày 28/10/2021: giá HPG rướn lên đỉnh cao mới 58.000 đồng/cp, tức đỉnh sau cao hơn đỉnh trước. Nhưng RSI(14) chỉ còn ~65 điểm, tức thấp hơn mức ~76 điểm của đỉnh trước → xuất hiện phân kỳ âm RSI trên khung ngày.
- Sau đó HPG bước vào chu kỳ giảm dài từ đỉnh tháng 11/2021 xuống vùng ~12.000 đồng/cp vào tháng 11/2022.
*Lưu ý: phân kỳ RSI tính trên dữ liệu thị giá giao dịch theo ngày, không căn cứ theo kỳ báo cáo quý/năm của doanh nghiệp.*
Đọc tiếp
P/E trung bình 5 năm
P/E trung bình 5 năm là cách định giá lấy giá cổ phiếu chia cho lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) bình quân 5 năm — hoặc bình quân P/E của 5 năm — để một năm lãi đột biến không làm méo con số định giá. Người mới nên đọc nó kèm cả mốc thời gian và nguồn của từng năm số.
P/S — giá trên doanh thu
P/S (giá trên doanh thu) là tỷ số lấy vốn hóa thị trường chia cho doanh thu thuần, cho biết thị trường đang trả bao nhiêu đồng cho mỗi 1 đồng doanh thu doanh nghiệp tạo ra. Ngày 29/12/2023, FPT có P/S khoảng 2,32x (tính từ BCTC hợp nhất kiểm toán 2023).
Pha loãng cổ phiếu
Pha loãng cổ phiếu là khi doanh nghiệp phát hành thêm cổ phiếu mới, làm số cổ phần tăng lên, khiến tỷ lệ sở hữu và lãi trên mỗi cổ phiếu (EPS) của cổ đông cũ bị chia nhỏ. Theo VAS 30, đây là sự giảm sút lãi trên một cổ phiếu do giả định các công cụ chuyển đổi thành cổ phiếu.
Phải thu khác
Phải thu khác là tiền mà doanh nghiệp ghi là "người ta còn nợ mình" nhưng không phải nợ vì mua hàng: lãi cho vay chưa thu, chi hộ, tạm ứng, tiền cọc, tiền góp vốn hợp tác. Khoản này nằm ở Mã số 136 (ngắn hạn) và Mã số 216 (dài hạn) trên Bảng cân đối kế toán.
Phải thu khách hàng
Phải thu khách hàng là tiền khách còn nợ sau khi doanh nghiệp đã giao hàng hoặc làm xong dịch vụ — tức doanh nghiệp đang cho khách vay. Nó nằm ở Mã 131 trên bảng cân đối kế toán; khoản này phình to nhanh hơn doanh thu thì tiền thật về càng chậm.
Phân tích DuPont
Phân tích DuPont là kỹ thuật tách tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) thành ba phần: biên lợi nhuận ròng, vòng quay tổng tài sản và đòn bẩy tài chính. Nó giúp bạn biết doanh nghiệp kiếm lời từ bán hàng, từ quay vòng tài sản, hay từ vay nợ.
FinFoolish đọc báo cáo tài chính đã công bố và đếm số. Đây là nhận định về SỐ LIỆU, không phải khuyến nghị mua bán cho bất kỳ ai. Tiền của bạn thì quyết định phải là của bạn — và hãy tự bấm vào từng con số để kiểm lại.