Khối lượng giao dịch trung bình 20 phiên là gì?

Nói cho dễ hiểu

• Khối lượng giao dịch (KLGD) của một phiên là số cổ phiếu khớp lệnh thành công trong phiên đó, thường không tính giao dịch thỏa thuận (tức mua bán lô lớn giữa hai bên thỏa thuận ngoài sổ lệnh khớp tự động).
• KLGD trung bình 20 phiên = cộng KLGD khớp lệnh của 20 phiên gần nhất rồi chia cho 20.
• Chạy lùi từ phiên hiện tại về 20 phiên trước, mỗi phiên lấy một con số, cộng lại, chia đều.
• Vì thị trường chứng khoán Việt Nam giao dịch 5 phiên/tuần, nên 4 tuần = 20 phiên, và con số này xấp xỉ 1 tháng giao dịch thực tế.
• Nó trả lời đúng một câu hỏi: cổ phiếu này dễ mua, dễ bán hay không (người mới hay gọi là thanh khoản).

Đọc ở đâu trên báo cáo tài chính

• Không có. Chỉ tiêu này hoàn toàn không xuất hiện trên báo cáo tài chính: không có mã số dòng nào trên Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh hay Báo cáo lưu chuyển tiền tệ.
• Lý do: khối lượng giao dịch là chuyện mua bán cổ phiếu trên thị trường thứ cấp (mua đi bán lại giữa nhà đầu tư với nhau), không phải nghiệp vụ phát sinh của doanh nghiệp. Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS), Thông tư 200/2014/TT-BTC và Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS) đều không định nghĩa chỉ tiêu này.
• Trên báo cáo tài chính, mục Vốn góp chủ sở hữu (mã số 411) chỉ cho biết mệnh giá vốn điều lệ và số lượng cổ phiếu đang lưu hành tại ngày kết thúc kỳ kế toán — không nói gì về việc cổ phiếu đó có ai mua bán hay không.
• Muốn xem số thật thì mở bảng giá chứng khoán / phần mềm phân tích đồ thị kỹ thuật (TradingView, FiinTrade, FireAnt, Amibroker...) và bật chỉ báo Volume Moving Average (Volume MA) với chu kỳ (Period/Length) là 20.
• Khung pháp lý cho khái niệm khối lượng giao dịch và thanh khoản: Luật Chứng khoán 2019 (Luật số 54/2019/QH14), Thông tư 120/2020/TT-BTC, cùng quy chế bộ chỉ số của HOSE (Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM) và HNX (Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội).

Bao nhiêu thì đáng ngại

Các ngưỡng tham chiếu cho cổ phiếu trên HOSE/HNX:

• Bình thường: từ 100.000 – 300.000 cổ phiếu/phiên trở lên với cổ phiếu vốn hóa vừa và nhỏ; từ 1.000.000 cổ phiếu/phiên trở lên với cổ phiếu vốn hóa lớn (nhóm VN30).
• Đáng ngại: dưới 20.000 – 50.000 cổ phiếu/phiên, hoặc giá trị giao dịch chỉ vài trăm triệu đồng/phiên. Cơ cấu cổ đông quá cô đặc hoặc cổ phiếu bị dòng tiền bỏ rơi; lúc cần bán có thể không có bên mua.
• Báo động đỏ: dưới 10.000 cổ phiếu/phiên, thậm chí chỉ vài trăm cổ phiếu/phiên. Các quỹ đầu tư tổ chức bắt buộc loại khỏi danh mục vì vi phạm tiêu chuẩn quản trị rủi ro thanh khoản.
• Tín hiệu biến động trong phiên: khối lượng phiên hiện tại ≥ 200% – 300% KLGD trung bình 20 phiên. Đây là dấu hiệu dòng tiền đột biến, nhưng tự nó không nói ai đang mua và ai đang bán.

Ví dụ có thật ở thị trường Việt Nam

HNA – Công ty Cổ phần Thủy điện Hủa Na, niêm yết trên HOSE từ ngày 12/01/2024.

• Tháng 9/2024, theo số liệu thống kê thị trường dẫn trên Báo Đầu tư (kỳ xuất bản ngày 04/09/2024), khối lượng khớp lệnh trung bình 20 phiên của HNA chỉ đạt 6.700 cổ phiếu/phiên, thậm chí một số phiên không phát sinh khớp lệnh.
• 6.700 cổ phiếu/phiên nằm dưới cả ngưỡng báo động đỏ 10.000 cổ phiếu/phiên ở mục trên.
• Trong khi đó doanh nghiệp sở hữu nhà máy thủy điện công suất 180 MW và vốn điều lệ hàng nghìn tỷ đồng. Nghĩa là: tài sản lớn không đồng nghĩa cổ phiếu giao dịch được.

Tự kiểm lại

• baodautu.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGmWFL6DSBPRZaQqXQ3iQ-ZYe7_--5sgpcQcJL_6vCvpJf8t0CJ9i1qaZ7AIAqLXTpmZ7JLj94K-XDRFZFFBHwfZJKsLrxZVt0tZxt6IMJ4dlfIovRHEvPWrO4jkrICV3PJL-gPAGdoniStmkppDxE0euL6VAFTkxqrV0pGsCwP7OBErEZRzmikR2alJ7Qhsl8keVJdf7g=