Khoảng trống giá (gap) là gì?

Nói cho dễ hiểu

Gap là một quãng trống lệnh trên biểu đồ giá. Chuyện xảy ra như sau: phiên hôm trước đóng cửa ở một mức giá, sang phiên hôm sau giá mở cửa nhảy cách xa mức đó, và toàn bộ vùng giá ở giữa không có giao dịch nào được khớp. Không ai bán cho ai ở vùng giữa đó cả.

Ví dụ cho dễ hình dung: mã VHM (Công ty Cổ phần Vinhomes, niêm yết trên HOSE) đóng cửa ngày 25/10/2023 ở 44.900 đồng/cổ phiếu, rồi mở cửa phiên ATO ngày 26/10/2023 ở 41.800 đồng/cổ phiếu. Cả dải giá từ 41.850 đồng đến 44.850 đồng hoàn toàn trống lệnh — không có khớp lệnh nào diễn ra ở đó.

Vài từ phải hiểu ngay: - ATO là phiên khớp lệnh mở cửa, nơi giá mở cửa của ngày được xác định. - Biên độ trần/sàn là mức giá cao nhất và thấp nhất mà cổ phiếu được phép giao dịch trong một phiên. - Lấp gap là khi giá sau đó quay lại và bao phủ hết vùng trống giá cũ.

Đọc ở đâu trên báo cáo tài chính

Không có trên báo cáo tài chính. Gap không xuất hiện trên Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh hay Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, và không có mã số dòng.

Điều này đúng với cả hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS), các thông tư hướng dẫn kế toán của Bộ Tài chính như Thông tư 200/2014/TT-BTC và Thông tư 99/2025/TT-BTC, lẫn Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS/IAS): không có khoản mục nào tên là "khoảng trống giá".

Nơi quan sát gap là biểu đồ nến kỹ thuật, bảng giá điện tử, hoặc nhật ký dữ liệu khớp lệnh (dữ liệu OHLC / tick). Ghi nhớ tên tiếng Anh gap, và tên chuẩn kiến thức của nó nằm trong tài liệu của Viện CFA (CFA Institute) và Hiệp hội Phân tích Kỹ thuật Thị trường (CMT Association).

Một chỗ rất dễ nhầm: Thông tư 13/2018/TT-NHNN có khái niệm "khoảng trống kỳ hạn" (maturity gap) và "khoảng trống tái định giá" (repricing gap). Đó là chênh lệch giữa tài sản Nợ và tài sản Có của ngân hàng trong quản trị rủi ro thanh khoản, không phải gap của cổ phiếu.

Bao nhiêu thì đáng ngại

Biên độ gap ở Việt Nam bị chặn bởi biên độ trần/sàn: HOSE ±7%, HNX ±10%, UPCoM ±15%.

• Bình thường (common gap): biến động 0,3% đến 1,5% ngay sau phiên ATO. Khối lượng khớp ATO thấp hoặc chỉ bằng trung bình, thường do tâm lý ngắn hạn từ thị trường quốc tế đêm hôm trước. Loại gap này mang tính nhiễu và thường được lấp ngay trong phiên sáng.
• Đáng ngại (breakaway / exhaustion gap): biến động từ 4% đến kịch sàn — tức -7% trên HOSE, -10% trên HNX — ngay tại phiên ATO.
• Đi kèm khối lượng: dư bán giá sàn từ hàng triệu đến hàng chục triệu đơn vị trong tình trạng trắng bên mua; hoặc khối lượng khớp ATO tăng vọt gấp 2 đến 3 lần khối lượng trung bình phiên (MA20 Vol — bình quân 20 phiên).
• Nguy cơ: đáng ngại nhất khi gap xuyên thủng các hỗ trợ trung hạn như MA50, MA200 (đường giá bình quân 50 và 200 phiên) hoặc xuyên thủng vùng tích lũy nhiều tháng.

Ví dụ có thật ở thị trường Việt Nam

Doanh nghiệp: Công ty Cổ phần Vinhomes (mã VHM, niêm yết trên HOSE).

Thời điểm: phiên giao dịch ngày 26/10/2023, sau khi VHM công bố Báo cáo tài chính Quý 3/2023 vào chiều ngày 25/10/2023.

Các con số thực tế: - Giá đóng cửa ngày 25/10/2023: 44.900 đồng/cổ phiếu. - Giá mở cửa phiên ATO ngày 26/10/2023: 41.800 đồng/cổ phiếu, rơi thẳng kịch sàn -6,9%. - Khoảng trống giá giảm (gap-down): rơi một mạch 3.100 đồng/cổ phiếu, tương ứng -6,9%. - Toàn bộ dải thị giá từ 41.850 đồng đến 44.850 đồng hoàn toàn trống lệnh, không có khớp lệnh nào diễn ra. - Cổ phiếu bị dư bán giá sàn hàng chục triệu đơn vị trong tình trạng trắng bên mua.

Cách tính cho lần sau, khỏi phải đoán: % Gap = (Giá mở cửa phiên hôm nay − Giá đóng cửa phiên hôm qua) ÷ Giá đóng cửa phiên hôm qua × 100%.

Tự kiểm lại

• simplize.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFPEiAtzov_fp6ITl__YFKwTXnVkAfIB1N-qw0xbopXctFpPyLKQs_dG25phpb-O3iuKogOpADmXUIsqz1SU6-qYqYbtQ4MJk4X-Q2ImgqwwM6Cy9-B2LRuoxzUAYJ4qB6WgQ==
• vietstock.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQElCfwCX9NSh9CpXdbNhNv3Kt0BMceqpOb_0t3ZziuBhYDW7r6lNmLg1WCbpgnpdscLHQI065ifai6jA_MWWTbKpjWWNW_WbHLsRi40PH5PEyMVpdouV3nbbVWO7b_cfvoV-qhLb3dQcg==
• cafef.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFW_LfSt_IgGv5XmItfgp_TPhsqoJhkj1v46mwBnvGcZMjLkGJYk58nvJtX3xmbgLdtds2uyJp0vrBTgbMQ60W9rnwceTnOv7s46HHcmrttUmOb00X02kjK6VzOLHhR7kdHSaCZ-yUPxuAngP8lfgzT0sOyj-jUhldK0ahOkYmYe3mUbX04KlsBuJng9zyWWxPCmSKtCF3ApCGBCEK-4NM8R8uUxEsaeXY1A6BjKjk=
• thitruongtaichinhtiente.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEh2aBYS30nhioI9xzIAKCy3TMWE8EBpUXcWt-_qzavz6lwecPryXYAUtntiMeVyyHjVi9D2GQK8cJtLTW1cYXTknlYaaJAjH2SrKIRp0MDQBArmnTVp9imIrpccSBmykIaZl1edDBjR9q56kRjHpggUYVKR5tfYOiO76KRTxlZr9wP8_etzD-YGZs8jwvLXYptxicGT-7UNP_5
• tcbs.com.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQG7JdrtpBrv_ElzCGZD9xR5IJMVWKhbRN9ZpzrQ5UtXHR_9KdkxjeVy0xOlU8_MuSPZQDd195ayTTexVPNo7_QRqyru8UwgG7kztaofbWAJnAJwgxipQdSdH9EfVfiZtAqnt3NgSqiPZpKuIAzSXIPaRYzVEg==
• nguoiquansat.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEcMVEQzqLpwtxjSenOTQo8kP_plhylWhcoE0UTxOm6PDO_NbYcVYkK_KFnMaSSioS9ChEKCsEd4SNYQnsxSAjAgjr7AWa7PX8peLDrBPq1fJmluPprEJVIXY8rq9jYr_fczt-OA6A4g6AJBIVofP-jGjjtTODyks28b2BTWaXgzeY52XrnvRO9aE3bLKvOmquJKggurLPDbg==
• cafef.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGm7iQyUtNbLAAcYAlmD8yKKHp5qMY6Tr0HmcqHeebRC9pwkAjNJYDke8tYprmMk70haU77vPnVYQJITRvHitnohygC2tSKM9DNdiaBFxlb5TKGaUdR_YIDSkiiwdzNf4nKedIJPbM3E54yO8L3JmlY1mvOTS5OTAFVw9UBnisEfg2lc91r7ZN-OwolnA_SnYxsKfXyxeH_7LSDmv3oW78nzuonnFc7ot8jKmU0XTo=
• vietnambiz.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEuQIjXdKoS9DFD7FKjTUiBrfTN_fMhXHJEa8kG4alfshBMXCNLDxfMkTdyqb1ax9qolWgFOhX2UuW-GDLCkKw1h_oJJyTFMqrNu16YUIIaQEV0uHRlaYW0WBsPpmWvyACAiK0sSANnCXIKWQmHI7HN-1lycG8G_GrPNppKIsftaqzqvlZ2ZtghSnR6EOMSlscWTq0ySnP6E4ZUpQjdCFdcE-wNkRXyi7d-iwNSYDmfTANYUSMDh0M87m279v3V8qfqAg==