Chỉ số PEG là gì?

Nói cho dễ hiểu

PEG là viết tắt của Price/Earnings-to-Growth. Cách làm rất đơn giản: lấy chỉ số P/E (giá thị trường chia cho EPS — EPS là lãi cơ bản trên một cổ phiếu) rồi chia tiếp cho G, là tốc độ tăng trưởng lợi nhuận tính bằng phần trăm.

Công thức: PEG = P/E ÷ G.

Ví dụ dễ nhớ: một cổ phiếu có P/E 23,72 lần và lợi nhuận tăng 21,75% thì PEG = 23,72 ÷ 21,75 ≈ 1,09.

Một chỗ dễ sai: theo quy ước của Peter Lynch, G lấy số nguyên theo phần trăm (tăng 21,75% thì G = 21,75), không lấy 0,2175. Có bản tin lấy P/E 15 chia cho 0,15 rồi ra 100 và kết luận cổ phiếu “định giá bong bóng hàng trăm lần” — đó là lỗi phép chia, không phải phát hiện.

PEG không nằm trong VAS hay IFRS. Chỉ có EPS là có chuẩn mực: VAS 30 – Lãi trên cổ phiếu (Quyết định 100/2005/QĐ-BTC) và IAS 33. PEG do Mario Farina nêu năm 1969 và được Peter Lynch phổ biến trong “One Up on Wall Street” (1989).

Đọc ở đâu trên báo cáo tài chính

Mở Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh hợp nhất (mẫu B02-DN, ban hành theo Thông tư 200/2014/TT-BTC), tìm 3 thứ:

• Lãi cơ bản trên cổ phiếu (EPS) – Mã số 70. Bản pha loãng (tính thêm phần cổ phiếu có thể phát hành thêm trong tương lai) là “Lãi suy giảm trên cổ phiếu” – Mã số 71.
• Lợi nhuận sau thuế của công ty mẹ (trong báo cáo hợp nhất) hoặc Lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp – Mã số 60. Dùng để tính G = (EPS kỳ này − EPS kỳ trước) ÷ EPS kỳ trước × 100.
• Thị giá P: không nằm trên báo cáo tài chính. Phải lấy giá đóng cửa trên bảng điện tử HOSE, HNX hoặc UPCoM tại thời điểm cần tính.

Bao nhiêu thì đáng ngại

• PEG = 1,0: ngưỡng cân bằng. Doanh nghiệp tăng trưởng 15%/năm thì P/E 15 lần là tương xứng.
• PEG < 1,0: vùng hấp dẫn, tức P/E đang thấp hơn tốc độ tăng trưởng. Vùng 0,5–0,8 ở nhóm tiêu dùng, bán lẻ, công nghệ thông tin bền vững được xem là đáng chú ý.
• PEG > 1,5–2,0: vùng đã trả giá cao gấp rưỡi đến gấp đôi tốc độ tăng trưởng nội tại.
• PEG < 0: vô nghĩa. Xảy ra khi công ty lỗ (EPS < 0) hoặc lợi nhuận sụt giảm (G < 0). Không dùng PEG khi một trong hai yếu tố âm.
• Bẫy ở nhóm cổ phiếu chu kỳ: thép, bất động sản, vận tải biển, hóa chất khi lợi nhuận bùng nổ ở đỉnh chu kỳ thường cho PEG 0,1–0,3 — nhìn như siêu rẻ, nhưng đó là đỉnh chu kỳ lợi nhuận, tức mức lãi cao nhất của một chu kỳ ngành và thường khó lặp lại ở các năm sau.
• Coi chừng phép chia hai số âm: EPS âm thì P/E âm, tăng trưởng âm thì G âm, âm chia âm ra PEG dương. Con số dương đó không nói lên điều gì về giá.
• Đừng để G là con số tự đặt: cùng một P/E 30, nếu ai đó tự giả định “năm sau lãi tăng 100%” thì PEG = 0,3; đổi giả định thành 20% thì PEG = 1,5. Cùng một cổ phiếu, hai kết luận trái ngược. Và nếu lợi nhuận tăng vọt 300% nhờ bán công ty con, thanh lý đất hoặc hoàn nhập dự phòng (ghi ngược lại khoản đã trích lập trước đó, làm lãi tăng mà không có tiền mới về) thì mức tăng đó không lặp lại ở năm sau.

Ví dụ có thật ở thị trường Việt Nam

Công ty Cổ phần FPT (mã FPT, sàn HOSE) — báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2023, đơn vị kiểm toán PwC Việt Nam.

• Lợi nhuận sau thuế của cổ đông công ty mẹ (Mã số 60): năm 2022 là 5.310,11 tỷ đồng; năm 2023 là 6.465,19 tỷ đồng → G = (6.465,19 − 5.310,11) ÷ 5.310,11 × 100% = 21,75%.
• Lãi cơ bản trên cổ phiếu năm 2023 (Mã số 70): EPS = 4.052 VNĐ/cổ phiếu.
• Giá đóng cửa phiên cuối năm 2023 (ngày 29/12/2023): P = 96.100 VNĐ/cổ phiếu.

Tính ra:

• P/E = 96.100 ÷ 4.052 ≈ 23,72 lần.
• PEG = 23,72 ÷ 21,75 ≈ 1,09.

PEG 1,09 nằm sát ngưỡng chuẩn 1,0: mức P/E hơn 23 lần tại thời điểm chốt năm tài chính 2023 là tương xứng với năng lực duy trì tốc độ tăng lợi nhuận cốt lõi khoảng 22%/năm.

Tự kiểm lại

• scribd.com — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEhaR7veXfqdR4cCCXBkwN_qWuUM1QGhA1WYsTJ0VIzsb5qmBq4mYGcL0b8lzfAD0TejbtU8zq9_4KXaVH6sPhH0NcDY-pKF6HXLlYa1mPKfcLXdOI9aINL-lE0yQGtXFdDtwXbRvBjW_8Rx7jVfm56RghT5D4B18ZwIJcvVO4shyHJFn29gyOEO-PXxE4=
• studocu.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGAaRlcxNxj8yRmeBeG8pg1bynp45RV_GW5E--iZtTiM_zzgc6yBKPZbyHP9HRPd1Kx2dxuDvVFLP5jljYNYkbUSbj5l2j1eY6FgYVf80OPG3qQ2czOa7LSKD9o1BZ0MD1nwT0H9hguRwXl4ZNSZxiLNoE4VSiqdDKpPd5d1VDX3fZmbgFrWy5bDJFqvPm5RAehkzQadalqJPiJAaZ1J-jSZomFGEFXAwJF2tDbYAT4tJt0eD_1Kszm7UGOYjOClSJO8YfHy6x3TgfbSgiyyFng3O4PJjZCSw==
• f247.com — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEqDLtK9seDFIsZhckKNRSr9SkoJ0HxM1FYGULD-0TSCXMhTFzNgEUt49e9cdHaZdicAED9v1XtsvtyL7juuUesazgjNmbwMOVkzcHtItXzSpVHyanpkBTf01kj8-WpfHUIdgm6oPSck0c-nd5Mrjf35WEou-YfPGlN_cMZpnr-siSa9ct9nt7h
• tcbs.com.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHI9q_jmuYDef6klKG2YWTVU6IxELttcDz9KA3eTRBbStPKIdBTnI2vgvg7BWTDCQjvxUQ69CzmlQD99GR39St1gI9VXZDYsbutXteDru1D8p25La3ZeXQGO21bxcVJ71jZ8LCrNDu9Fn1i3dM8Y6fFL4f_MPhpsx04DeOet3ZVs2vkmyo6HK8g1IhMWcEoVu8iFXMnqw==
• tcbs.com.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGM2e7kIv7O9NlkA5tAZ3fdrIwVoElsvVyD_CzE1GH9v0AHDc_428_HYcq1a0d_sC1mJCEj8aNPYDGppRJ4guuwM8Q5vGzOrtMbr-rEFW3HiAdQvl3uS3JtzM8ee3-nQuJ9sCKnR3pVQEfPleBZb4AfCeXP2sE1iVj4WpkhkeVng8WVrbFa4TANR8L7osk2ulCeGrFzIg==
• studocu.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHqa60EMWNqagUhGSR5nyQ7MRTp0-3xZ6jmr5O8I-ZzUVcZs7FJ0khwrq8y8oTnNBSM70gmPSwCJQX73VIR1AX_n4u4rcTfSSkGMlVQx0lYC7ofR0yiNcz5CMh6pzXc8NUkJSgHUI9g1NUB8nia3Rs09mTwpK0jvqwqLi9FT-Q2g5G193syQTNejjPcgb024x_yG5M43czfN8Ksm1FAm0-3QIiXLEtxMC5YsM2CZBeSd1fIggVKYXVUDdAMI9N9TUInWm1jpIUUQMJUiAdNcLJWSQAb321V
• studocu.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGs0cnVh4sAcJ0lpg0hvuQugYMWib8h48dMDvO8Ex5OHvr_ApLPYkCUlOx2LgOCLRkjFxRx1HaU-AyVsq9jXV8ybBBHMZ0f--5zRg6nyrX_NOFRVuWw7KobkNp3ytP9a6dYtEMEOcr2W0M-wuW5xdNmYyxw_2A_YpX1xDmCIL4om0W9uqZYupU2fMwBbIToPkUS9CeEgDDsVAJ1i1n4WAOqOZwLNauOre8z-vOy_7srdv8jKUdGT7MHq0OyWCNXjJ2lL1zAgJfwl8BVhNyXOXwso2zSyKcaX1Gs
• congluan.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGi937IACrLc3afieHbezlHKeT5InPiG4KqEJA1vfTVZWn3fS9RRwCGv_FjiqTHczt9qVpA7FjPCZbzmQtfWQqfAeixRyN989__c2LSpeuWmy29CHCEsLHuiueAiN2w1Xim81W5Lyj9IbFxtxSJRvR-LCdhfU2ohwXoBEoj6m2rLHcmr2AX7q0PnOF5rCbVTKaiNL18yH5wU3RXu1nZePh2