Chỉ báo MACD là gì?

Nói cho dễ hiểu

MACD là viết tắt của Moving Average Convergence Divergence — tiếng Việt gọi là "hội tụ/phân kỳ trung bình động". Hiểu đơn giản:

• Đường trung bình động hàm mũ (EMA) là bình quân giá đóng cửa, nhưng cho phiên gần nhất trọng số lớn hơn phiên cũ.
• Đường MACD = EMA 12 phiên − EMA 26 phiên. Hiệu này dương nghĩa là giá gần đây đang mạnh hơn mặt bằng 26 phiên; âm thì ngược lại.
• Đường tín hiệu (Signal Line) = EMA 9 phiên tính trên chính đường MACD.
• Histogram = đường MACD − đường tín hiệu. Cột này là chênh lệch giữa hai đường, đổi dấu mỗi lần hai đường cắt nhau.

Nguồn gốc: Gerald Appel phát triển chỉ báo này vào cuối thập niên 1970. Tại Việt Nam, nó được giảng dạy trong Giáo trình Phân tích Kỹ thuật thuộc chương trình cấp Chứng chỉ hành nghề chứng khoán của SRTC – UBCKNN, với định nghĩa là "chỉ báo xung lượng theo xu hướng".

Đọc ở đâu trên báo cáo tài chính

Không có. MACD không nằm trên Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả kinh doanh hay Báo cáo lưu chuyển tiền tệ — không có mã số dòng BCTC nào để tra.

• MACD không xuất hiện trong Hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS), Thông tư 200/2014/TT-BTC hay Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS/IAS).
• Dữ liệu đầu vào duy nhất là chuỗi giá khớp lệnh trên bảng điện tử, thông thường lấy giá đóng cửa từng phiên.

Nói cách khác: báo cáo tài chính kể chuyện doanh nghiệp kiếm được bao nhiêu tiền; MACD chỉ kể chuyện giá cổ phiếu đã đi lên hay đi xuống trong 12 phiên và 26 phiên gần nhất.

Bao nhiêu thì đáng ngại

MACD là chỉ báo dao động không biên độ — nó đo bằng điểm số tuyệt đối của thị giá, nên không có con số ngưỡng cố định áp chung cho mọi cổ phiếu (khác RSI với mốc 30/70). Người ta đọc theo vị trí tương quan:

• MACD > 0 (trên trục Zero): EMA 12 phiên lớn hơn EMA 26 phiên — xu hướng trung hạn nghiêng về tăng.
• MACD < 0 (dưới trục Zero): EMA 12 phiên nhỏ hơn EMA 26 phiên — xu hướng trung hạn nghiêng về giảm; các nhịp tăng chủ yếu là hồi kỹ thuật.
• Giao cắt tử thần (Dead Cross): đường MACD cắt xuống dưới đường tín hiệu — đà tăng chững lại, đáng ngại trong ngắn hạn.
• Phân kỳ âm (Bearish Divergence): giá tạo đỉnh sau cao hơn đỉnh trước, nhưng đỉnh MACD sau lại thấp hơn đỉnh trước — mức cảnh báo mạnh nhất trong bốn trạng thái.

Một điểm dễ bị bỏ qua: nếu cả hai đường đều nằm sâu dưới trục 0 thì cú cắt lên của MACD qua đường tín hiệu chỉ là tín hiệu của một đợt phục hồi ngắn hạn, không đồng nghĩa với đảo chiều xu hướng chính.

Ví dụ có thật ở thị trường Việt Nam

HPG (CTCP Tập đoàn Hòa Phát, sàn HOSE), phiên giao dịch ngày 27/06/2022 — giai đoạn cổ phiếu này rơi từ vùng đỉnh 44.000 đồng về vùng 21.000 đồng.

Theo bản tin phân tích kỹ thuật của CTCK ACBS ngày 28/06/2022: sau khi kiểm nghiệm vùng hỗ trợ ngắn hạn 20.700 – 21.000 đồng/cp, giá HPG bật tăng, và đường MACD (12, 26, 9) cắt lên trên đường tín hiệu từ vùng đáy thấp nhất trong lịch sử cổ phiếu. Nhưng cả hai đường khi đó đều nằm sâu dưới ngưỡng 0.

Thực tế sau đó: nhịp hồi chỉ đưa giá lên vùng 23.000 – 24.000 đồng trước khi HPG tiếp tục xu hướng giảm trung hạn và tạo đáy sâu hơn vào tháng 11/2022. Cú cắt lên của MACD trong khi chỉ báo còn âm đã không đánh dấu được điểm kết thúc của xu hướng giảm.

Lưu ý: ví dụ này lấy từ dữ liệu biểu đồ kỹ thuật theo ngày giao dịch, không gắn với kỳ báo cáo tài chính nào — vì như đã nói, MACD không có trên báo cáo tài chính.

Tự kiểm lại

• studocu.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQE50jgZLUbfT7PeNB2X8zme_-9cy0J2ZkxZ67UEonj5G2JrDYRJu436TZm5MloyD35TMZ4e07uHf5y8d86IiA33uVi50As1asmMihEfFqjrrPjzWKVP9D22L3LGW-JsfnY2efbuZyA1ZEyZSbli1Eb2Q6nZ8rjlrlaNTPpzrwuTuaZQpD7jiAbXY444mSYYWnVDOKXnxd4v6o-g90TFeUulpXQNL_q3kWhuNfR1pYMznpz528lR77jpvLJBxcvpeOF41g==
• vfs.com.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFRlyLIb-W9StZFIH4BKRmPmtBu26m-LSK41HfXIFOYpyCUWq6UQ_XvsOqYnLXSQR5M7on_F5BOD5Y1_H-rGO15U3c4zaqS45IVGmOZ3_1VFcrXsYTz6RDCtZTueeef07KmaWG-K_8ZWw==
• hsc.com.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFgFEm2MedvQoXDGbnzFUKaOsDc4Tx3otAhdh_A7VGSc8G4QGzmpQb0Ghf35m5hR6fESQ7Lqa8mu3PoBZxlfOA4I748jLuh-8NbSn0BLkZDXhvX8WIdFoGOHr40vaFekgwl3pBpebwY00v7My8dbOrQHr-O_-z-otuDgCA=
• scue.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGpjgiWfERLNkR5xxyaL2QYCmygelSWxzeDs-dgLeYMU_DAflGfEKDSrTsekxxVbj2BcS4RIgO53yg3fIkk1p40fKAKdMM9jAUkPU5S95N_Qy907J4zsJolnMg=
• acbs.com.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGLbqdPfp4ZNSBgT15Llly9RgdPR8x5bVb2avnSp-5JwUXlyjI3Dbo8BvxZJhIvNd_qzXy-eWsWi1BEBWtc8vcwuYxliJi05iXcSWlXopC2frLXYZkpr-uoaknF-tRnz9QiDb9XJaVVp3R5VbyN4t8RixfI3gpP8EGBO2CbZ7GHQeaSEBOGIdtMCQOUOAAaIBg2
• studocu.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFx-c4O18qppATwHfI7ACQCWh_ErYSyzqN-p4EgMSzR-fT3FKQGdyD3E8h4KYTH3dTfk4rZY1kys4iyzJm9IUmv4yHaxzwa1nrJSpSjY52MmMXQM9e_PQJ6u_Zvm-Yg5oWB3I3YbnWmjvURH6SE9fuLBhh6qw0noJ1QWTxs9anJUkVnvePyeRLed-7qVa3tv606VRbIJci7Xw3O-Ghf-xHz6B9UpSuq-g==