Báo cáo soát xét bán niên là gì?

FinFoolish · Gemini gemini-flash-latest đọc · DeepSeek deepseek-flash viết · Claude claude-opus-5 kiểm · cập nhật 08:01 21/09/2026

Ý chính

Soát xét là "đảm bảo có giới hạn": kiểm toán viên chủ yếu phỏng vấn và phân tích số liệu, không bắt buộc kiểm kê tài sản hay gửi thư xác nhận toàn diện.
Hạn nộp thường là 45 ngày sau khi kết thúc bán niên (có thể gia hạn tối đa 60 ngày) theo Điều 14 Thông tư 96/2020/TT-BTC.
Chênh lệch lợi nhuận sau thuế từ 5% trở lên, hoặc đổi dấu lãi–lỗ, giữa số tự lập và số sau soát xét thì doanh nghiệp phải giải trình công khai.

Nói cho dễ hiểu

Doanh nghiệp niêm yết phải công bố báo cáo tài chính (BCTC) mỗi quý. Nhưng riêng kỳ 6 tháng đầu năm, họ còn phải làm thêm một việc: thuê công ty kiểm toán độc lập soát xét bộ số đó.

Soát xét (Review) khác kiểm toán (Audit) ở mức độ đảm bảo. Soát xét chỉ cho mức đảm bảo vừa phải / có giới hạn (limited assurance): kiểm toán viên chủ yếu phỏng vấn ban quản lý và phân tích số liệu, không bắt buộc kiểm kê thực tế kho bãi hay gửi thư xác nhận toàn diện tới bên thứ ba.
Cơ sở pháp lý: chuẩn mực VSRE 2410 (Thông tư 65/2015/TT-BTC ngày 08/05/2015), chuẩn mực kế toán VAS 27 (Quyết định 12/2005/QĐ-BTC), và quy định công bố thông tin tại Điều 14 Thông tư 96/2020/TT-BTC ngày 16/11/2020.
Sản phẩm cuối cùng gồm 2 phần: bộ bảng biểu số liệu, và văn bản "Báo cáo soát xét thông tin tài chính giữa niên độ" — trong đó có Kết luận của kiểm toán viên. Phần chữ này quan trọng ngang phần số.

Đọc ở đâu trên báo cáo tài chính

Mở file ra, đừng nhảy vào bảng số trước. Đọc theo thứ tự này:

Trang đầu: văn bản "Báo cáo soát xét thông tin tài chính giữa niên độ". Xem Kết luận của kiểm toán viên rơi vào trường hợp nào: Chấp nhận toàn phần, Ngoại trừ (Qualified – kiểm toán viên không xác minh được một phần số liệu), Từ chối đưa ra kết luận (Disclaimer) hay Ý kiến trái ngược (Adverse).
Đoạn "Vấn đề cần nhấn mạnh" (Emphasis of Matter): nơi chứa cảnh báo về khả năng hoạt động liên tục (Going Concern – tức doanh nghiệp có còn tiếp tục hoạt động bình thường được không), các vụ kiện tụng, tranh chấp tài sản, hoặc dự phòng (khoản tiền trừ trước vào lợi nhuận để phòng rủi ro đã thấy trước) còn trích lập dở dang.
Bảng số liệu: dò Mã số 60 trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh – đây là lợi nhuận sau thuế (lãi ròng) của kỳ. Với BCTC hợp nhất, xem thêm Mã số 61 (lợi nhuận sau thuế của cổ đông công ty mẹ) và Mã số 62 (của cổ đông không kiểm soát). Trên Bảng cân đối kế toán, xem Mã số 421 – lợi nhuận sau thuế chưa phân phối, trong đó 421a là lũy kế kỳ trước, 421b là kỳ này.
So sánh: lấy số lợi nhuận sau thuế sau soát xét trừ đi số doanh nghiệp tự lập trước đó. Công thức tỷ lệ chênh lệch: |LNST sau soát xét − LNST tự lập| / |LNST tự lập| × 100%.

Bao nhiêu thì đáng ngại

Theo Thông tư 96/2020/TT-BTC và quy chế niêm yết của các Sở Giao dịch Chứng khoán:

Thời hạn nộp: trong vòng 45 ngày kể từ ngày kết thúc bán niên (rơi vào khoảng 14–15/08 hằng năm), trường hợp được gia hạn thì tối đa 60 ngày. Chậm quá 15–30 ngày: bị nhắc nhở vi phạm trên toàn thị trường. Chậm quá 30 ngày: cổ phiếu bị chuyển sang diện Kiểm soát (diện bị Sở Giao dịch theo dõi chặt, kèm hạn chế giao dịch). Vi phạm kéo dài tiếp: có thể bị tạm ngừng/đình chỉ giao dịch.
Chênh lệch lợi nhuận trước và sau soát xét: dưới 5% và không đổi dấu lãi/lỗ thì bình thường. Từ 5% trở lên, hoặc đổi dấu từ lãi sang lỗ (hay ngược lại): doanh nghiệp buộc phải lập văn bản giải trình (giải thích công khai lý do lệch số) gửi UBCKNN và Sở GDCK.
Biến động so với cùng kỳ năm trước: từ 10% trở lên thì phải giải trình rõ nguyên nhân.
Ý kiến soát xét: Chấp thuận toàn phần là mức bình thường. Rơi vào ngoại trừ / từ chối / trái ngược thì cổ phiếu bị đưa vào diện Cảnh báo hoặc Kiểm soát, đồng thời vào danh sách cắt Margin (không được cấp ký quỹ – tức không được vay tiền công ty chứng khoán để mua) trên toàn sàn.
Mã số 60 âm (lỗ sau soát xét): cổ phiếu tự động bị cắt quyền giao dịch ký quỹ theo quy định của Sở GDCK.

Ví dụ có thật ở thị trường Việt Nam

Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No Va, mã NVL (niêm yết trên HOSE), BCTC hợp nhất soát xét bán niên 2024, đơn vị soát xét là Công ty TNHH PwC Việt Nam, công bố ngày 27/09/2024:

Tại BCTC quý 2/2024 tự lập: Novaland ghi nhận lợi nhuận sau thuế 6 tháng là +345 tỷ đồng.
Tại BCTC bán niên 2024 sau soát xét: ghi nhận lỗ sau thuế hợp nhất −7.327 tỷ đồng.
Chênh lệch: giảm 7.672 tỷ đồng, đảo từ trạng thái lãi sang lỗ.
Nguyên nhân nghiệp vụ nêu trong hồ sơ: đơn vị soát xét yêu cầu trích lập 4.358 tỷ đồng chi phí tiền thuê đất/tiền sử dụng đất phải nộp của dự án Lakeview City (Nam Rạch Chiếc) theo thông báo thuế từ năm 2021, đồng thời điều chỉnh giảm doanh thu tài chính chưa thực thu bằng tiền tại ngày 30/06/2024.
Hệ quả thị trường: cổ phiếu tiếp tục bị cắt Margin và duy trì diện cảnh báo.

Bài học đọc số: +345 tỷ và −7.327 tỷ là cùng một doanh nghiệp, cùng một kỳ 6 tháng — chỉ khác nhau ở chỗ một bên là số tự lập, một bên là số đã qua soát xét.

Tự kiểm lại

kinhbaccity.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHGdKDpoDY_SjfQP8KoIB8AXCSWgbBQuP-xEGzq3FPSOpQNh_jEecl_8uVOtOhNLSXxMFTwoka1WgVZOVN-GwF8F2ibSw7bCVSc0Z9ggJE84OATitR1qZPquXufFMbvhsGUgoPL_dp2RLWE2T-Ejw3iMLeYNZJLcMsWxQQ-1UW2-3Q_nA==
kreston.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFs2mlPv4wqrvPnfP7hNM1EEPUDHcE2AESiBAGu5ReZbwc3Y_FIiQtKaCabjlbeCua8IsCpJ57Vsqy-j31VCs1D12sEwCssye6l5BqgR5puggS5AFSkdTMaT38BLEZjUFeIMzDVL1Gx76xTe1yk4jzPy1o_hErW
scribd.com — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFPP0Tj2Z7fq2uUOsOjKsVQ409g__Ha_TJWFc_mROY4ahVD5S8xKa5BGVGso--jTDWK7kdITFGjUpmgHgSuK5C0dfPQju60gRZJ-R1nXDDxwHHqCWckhiJBn2DYCyxNZ43DxrIGlmJymrMZVD7UYxxdkhY=
vietvalues.com — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQF9svdTPxNrbdCS6d8da7g6sJrKF6Yv9WZVTiXHpLkZ1NiE7666Z5VN-CZlzWZOcE7DnUmYMTsBwHJ4M8jGvKSRZvE5imhbZwpTc0yf8Bp8CM7s0_XEVs99028PxzYOwuiSbGzg01wbPZUvsxeEkY8lxA_MX0QuOjg_ZR52gf9K9wUg9awG9QImSGLryr3cSwTRBfiFx4ihEbM=
hmplaw.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQELDG4XWtEBEWCc5zlRRKtdP1_TRm7-QWHdMxnjuV9MdtJ2Sr5hnK-yEK4IepKaJ48L457lALbSEZE8SEBeVtDfUw-hJmNSnXGu1kEYhkVYLBa1BDxHW3RocZEsuUYFkpNQPsnaH2tfN1zKys7sx5OBCDb6oh_KUqth8M2fnrTPsnFZD3H74kjIilMuY-3SXjps7OuAnKn0e6xyhG1iiWGU9XGg7w==
mediacdn.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQF0neUbiYW37hHjmzV34JY3kSkaC3fUMgizfEIMPSNMWqBKFzwYMWVDRqPuxYCe94ZuneAi1OeZmqgmr1FhFjN2Gi2-bAX1C0Hf7THZmhGvjqw6jZcSMhCAabYWeoV0KWPRrHGsGXJjZXcmSHhs6Lm4v69v0mDsGOkYLKsyWlMSRSKF6OT7PMrUQibQddTvz8H_anQtrBiIZtaG465ZVpXGmqM1vYAYGQAo-f83MLpMutwSz59dmC6pLQ3cWjYUxTD5
studocu.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHnEEw5oXurva4gBWie4puKyAdWy_tYawkEuFic_5M3Aeh0_37r21ketmNZR6U3Zi35QHD8lH4Nz_w5GY2zeeqMv3ZWb7Yz3xNlONKMsbZCPslj7KdccywSomy_sBUFrLF1dzr77yNvqjqcdxaUQWDoLJ3wRLBVZNrPcEkXl3pkv6zX6PyOO4CCitI46cfWwWpleObPk92J3RnGV3LysJHrq8bDxjWfRK9uI8P8CWIWLPiyAEVMT5tVua-emB6ql_VZ0aXbmfZjEXH65eUH2GWXJ-oy2QdboHu8jSxkoWsVp60cZ0TyWg==
studocu.vn — https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEJltsanZrBrGMVyrJhjgOrJweH2qlniA1uVj9bUCz9GxtrX-W90IpYha_6zJYu7TStVCPj9SAY4QGciFvzWyULDoCACtJko5xi7O1VHdeAJM3ZicpxyNpX_c43MChNROJi9lvnZRBpkauZ9mEpYyNYx6HSjCacQNAA0GMBClJunA2a6Sg4YOrbbQLjZ_MMpnc__tld9XTJErESVfNcZ3YzM1L2HccYZWEDpD4ON92zJKMydXOoQGo=

Đọc tiếp

Cắt margin

Cắt margin là việc một mã cổ phiếu bị loại khỏi danh sách được vay tiền (ký quỹ) để mua, hoặc tài khoản vay của bạn bị công ty chứng khoán bán cổ phiếu thu nợ. Chỉ cần lợi nhuận sau thuế trên báo cáo tài chính kiểm toán/soát xét âm 1 đồng (Mã 61 bản hợp nhất, Mã 60 bản riêng lẻ) là đủ điều kiện bị cắt.

Bán chui cổ phiếu

Bán chui là cách nói dân dã, không có trong văn bản luật: người nội bộ (lãnh đạo doanh nghiệp) và người có liên quan bán cổ phiếu mà không báo cáo, không công bố thông tin trước tối thiểu 03 ngày làm việc theo Thông tư 96/2020/TT-BTC.

Báo cáo hợp nhất và báo cáo riêng lẻ

Báo cáo riêng lẻ chỉ kể chuyện của một pháp nhân (công ty mẹ). Báo cáo hợp nhất cộng gộp công ty mẹ với các công ty con và loại trừ hoàn toàn giao dịch nội bộ, nên hai báo cáo này có thể cho ra hai con lãi/lỗ ngược nhau.

Bẫy giá trị

Bẫy giá trị là khi cổ phiếu trông rẻ — P/E thấp, P/B sâu dưới 1 lần — nhưng thị giá vẫn rơi mãi, vì lợi nhuận và giá trị thật của doanh nghiệp teo nhanh hơn cả giá cổ phiếu. Rẻ kiểu đó là bẫy, không phải hời.

Bên liên quan

Bên liên quan là những người và công ty có khả năng kiểm soát hoặc ảnh hưởng đáng kể tới doanh nghiệp — như công ty mẹ, thành viên HĐQT, người thân của họ. Giao dịch với nhóm này không tự động là xấu, nhưng bắt buộc phải được kê khai ở mục "Nghiệp vụ và số dư với các bên liên quan" trong Thuyết minh báo cáo tài chính.

Biên an toàn (Margin of Safety)

Biên an toàn (Margin of Safety) là khoảng đệm giữa cái mình trả và cái mình nhận: ở kế toán quản trị là phần doanh thu vượt điểm hòa vốn, ở đầu tư là phần chênh giữa giá trị nội tại ước tính và thị giá. Đây là chỉ tiêu phân tích, không phải dòng nào có sẵn trên báo cáo tài chính công bố.

FinFoolish đọc báo cáo tài chính đã công bố và đếm số. Đây là nhận định về SỐ LIỆU, không phải khuyến nghị mua bán cho bất kỳ ai. Tiền của bạn thì quyết định phải là của bạn — và hãy tự bấm vào từng con số để kiểm lại.